We dachten een retraite te geven. Het onderbewuste dacht daar anders over.

Arianne en ik hadden alles voorbereid: een prachtige locatie op Landgoed Beukenrode bij Doorn, een programma dat ruimte bood voor kleur, creativiteit en zachte verdieping. We wisten dat het mooi zou worden. We dachten zelfs na de eerste diepgaande therapeutische weekenden dat we nu echt een retraite hadden neergezet. Wat we niet wisten, is dat het onderbewuste zijn eigen agenda heeft en dat die agenda altijd wint.

Rustig landen

Het begint al op de eerste avond. We arriveren in het prachtige licht van een vroege lentedag die aanvoelt als een cadeau, warm genoeg om buiten te zitten, stil genoeg om iets te voelen. We dineren samen met een heerlijke Indische rijsttafel, praten en lachen en landen langzaam in de bijzondere setting van dit weekend. Later, als de avond valt en het vuur van het kampvuur ons verlicht in de duisternis, beginnen we met een meditatie. Ik vraag de deelnemers om te onderzoeken welke kleur bij hun diepste verlangen hoort. Een eenvoudige vraag, maar onder die eenvoud beweegt al iets. Het diepere werk is al begonnen, terwijl we dachten dat we nog maar net waren geland.

Kleuren en het onderbewuste

De volgende ochtend reiken Arianne en ik de kleurentesten uit die de deelnemers van tevoren thuis hebben gemaakt. Elke deelnemer ontvangt haar eigen persoonlijke kleurenprofiel: een kleur voor het diepste verlangen, een kleur voor succes, een kleur voor geluk, een kleur voor de beste versie van zichzelf en een kleur voor die beste versie in balans. Het is knap hoeveel dat zegt. Kleur maakt zichtbaar wat nog geen woorden heeft en dat is precies wat we hier komen doen.

We splitsen de groep. Arianne neemt haar helft en ik de mijne en we werken allebei op onze eigen manier met de kleuren in opstellingen. Wat we allebei zien is hetzelfde: hoe precies het onderbewuste weet wat er gezegd moet worden als je het de ruimte geeft.

Het mooie is dat ik mijn opstellingen die dag buiten mag doen. In de tuin, omgeven door bos, in de zachte voorjaars warmte. En dan staat het opeens, een blokkade zo groot en zo compact dat ik er zeker niet omheen kan en mijn cliënt ook niet. Een betonblok recht voor het grootste verlangen van de client. Opgebouwd uit overtuigingen van vroeger, uit de stemmen van leerkrachten en ouders en vrienden die allemaal op hun eigen manier hetzelfde hebben gezegd: dit is niets voor jou, dit mag je niet, dit kun je niet. Al die stemmen samengeperst tot één grote massa die het verlangen blokkeert alsof het er niet eens mag zijn.

Ik vraag aan het betonblok of het nog nodig is. Het antwoord is nee. Kun je dan weg? En dan, daar buiten op dat zachte mosveld onder de bomen, valt het betonblok gewoon om. Het landt zacht op het mos, nergens gaat iets stuk. Het verlangen staat er nog, ongeschonde en nu is er ruimte voor.

Dat is het moment waarop ik weer precies weet waarom ik dit werk ben gaan doen.

De rest van de dag is even intensief als het prachtig is. We werken door, diepgaand en soms pittig, want het onderbewuste houdt niet altijd rekening met onze planning. In de avond sluiten we af met een ritueel in het bos. Bij een oude boom brengt elke deelnemer een offer in de vorm van bloemen.

Niet via het hoofd

Op de laatste dag maken we visionboards. Daarop word het diepste verlangen nog beter uitgebeeld. Daarna presenteert elke deelnemer haar visionboard aan de groep en het is altijd zo prachtig om te zien hoe mensen dan staan. Anders dan toen ze binnenkwamen.

Er kwam ook nog een verrassing. Een van onze deelnemers, afkomstig uit Polen en al heel lang in Nederland, heeft de weken voor de retraite locaties in Polen bezocht die geschikt zouden zijn voor een retraite daar. Ze heeft foto's meegenomen, verhalen over plekken omgeven door natuur en stilte en een uitnodiging: zullen we een maanvrouwen retraite in Polen gaan organiseren? Het was zo ontzettend prachtig wat ze ons liet zien, dat zowel wij als de deelnemers het zien zitten om daar iets te organiseren.

Regressietherapie en opstellingswerk hebben gemeen dat ze niet werken via het hoofd maar via de laag daaronder, het onderbewuste, de overtuigingen die zo vroeg zijn ingeslepen dat ze voelen als feiten. Een betonblok is nooit voor niets gebouwd. Maar als het zijn werk heeft gedaan, als het niet langer dient, dan mag het weg. En hoe mooi is het dan dat zulk diepgaand werk in een prachtige en veilige omgeving als de bossen van Doorn mag gebeuren. Het is elke keer weer een feestje.